13 december / Walking the High Line

Screen Shot 2015-12-13 at 15.52.00

Hoop en schoonheid. Dat spreekt uit het boek Walking the High Line van Joel Sternfeld. Hoop dat de achtergelaten verhoogde spoorweg voor goederentreinen die doorheen Manhattan loopt ooit een publieke plek zal worden. Dit boek dateert immers van 2001, na september zelfs, want er wordt in het nawoord vermelding gemaakt van de aanslagen op de Twin Towers.

Screen Shot 2015-12-13 at 15.52.36

Op dat moment was deze plek wat men braakliggend noemt: grond die ooit een industriële of functionele rol speelde voor de mens maar om welke reden dan ook die rol verloor. En daar komt dan de schoonheid naar boven: de natuur begon de oude spoorweg over te nemen: er groeiden allerlei aangewaaide planten, bloemen, en zelfs bomen. Die legt Joel Sternfeld in elk seizoen vast, wat verweesde, winderige, koude, maar ook sprankelende, frisse en zwoele beelden oplevert. Het boek is een ode aan die schoonheid en in die zin een politiek document om het beleid te overhalen een publiek park van deze plek te maken. In 2002 wordt gestart met werken en heraanleg van het park The High Line, dat sinds 2009  helemaal toegankelijk is.

Ik ben er zelf nooit geweest, ik bezocht New York maar een keer, enkele maanden voor de opening van The High Line. Maar ik interviewde vier jaar geleden wel Piet Oudolf, een kweker en tuinontwerper uit Hummelo in Nederland. En de man die verantwoordelijk is voor de beplanting. Hij wordt geroemd om zijn wildheid, maar bleek behoorlijk afgemeten en berekend te werk te gaan. Hij heeft ongetwijfeld deze beelden van Joel Sternfeld gezien. Voor mij is het in elk geval fantastisch om dit boek  nu te lezen, met dat interview met Oudolf in mijn achterhoofd. Hieronder een paar fragmenten, verschenen in Knack Weekend op 25 mei 2011.

Screen Shot 2015-12-13 at 15.52.14

Piet Oudolf: “Ik begin met bomen en de ruimtelijke indeling en vul dan steeds gedetailleerder in. Kom, ik zal het jullie tonen, kom maar even mee naar mijn kantoor. Hier zit ik te knutselen. Dit is het beplantingsplan van The High Line. Hierop zie je de verschillende zones en daar staat elk plantje op. Zie je die stipjes ?

Voor elke plek bepaal ik eerst de belangrijkste planten die accenten geven en de basisplanten die ‘opvullen’. Dan begin ik nog andere planten toe te voegen tot ik over de hele plek een samenhang heb. Eens een zone ingeplant, stel ik een lijstje met planten en aantallen op voor de uitvoering. Zoveel planten van die soort, zoveel van die soort, precies zoals het op de tekening staat. Beplanten is constant evenwicht en harmonie zoeken. Als ik hier een plant zet, dan heeft dat gevolgen voor wat er honderd meter verderop gebeurt.”

En wat er enkele maanden later gebeurt ?

“Ja, dat is de andere dimensie, de tijd. Maar dat gaat op de een of de andere manier automatisch. Als ik een plantennaam hoor, dan is het net of ik hoor een naam van iemand die ik al heel lang ken. Dan zie ik de plant voor me : de hoogte, de vorm en de structuur, de kleur, hoe ze zich gedraagt. Ik weet wanneer ze bloeit, hoelang ze leeft.”

Wat maakt dat u specifiek trots bent op dat High Line Park ?

“Het is 2,5 km lang. Daar kun je niet met één verhaal afkomen. Dus is het opgebouwd uit een aantal beelden. Een weidegebied, een halfopen weidegebied, een Europees deel, een inheems deel. Ik kreeg opdrachten als : daar moeten veel bomen, daar moet veel decor en hier is het perspectief belangrijk. Zo bouw ik aan de hand van die referenties een verhaal. Ik heb gekozen voor sterke planten die goed concurreren met de talloze bodembedekkers. Planten die zich niet gemakkelijk laten verdringen. Die op verschillende momenten in het jaar bloeien zodat er telkens andere accenten op- duiken.

In principe is elke ontwerper een soort controlefreak. Je wilt de dingen hebben zoals je ze in je hoofd ziet. Bij beplanting is dat ook zo, maar ik merk dat ik het proces niet meer zo perfectionistisch probeer te beheersen. Ik weet niet of dat te maken heeft met alle stadia die ik al doorlopen heb. Van de jaren zeventig herinner ik me zo’n wilde periode : planten woekerden en overheersten elkaar. Maar nu wordt toch meer gewerkt met planten die in een soort leefgemeenschap goed bij elkaar passen.

Er zijn landschapsarchitecten die alleen maar privétuinen maken. Anderen doen alleen maar projecten zo groot als de halve provincie. Ik heb een schaal die daar net tussenin zit. Een schaal waar het om de kwaliteit van het landschap gaat, de kwaliteit van het groen. Het High Line Park heeft een soort schoonheid die je niet verwacht op die plek. De confrontatie is sterk. In de natuur aanvaard je veel : braamstruiken en brandnetels, bijvoorbeeld. Maar hier is de schaal kleiner, sta je er meer met je neus op. Dus ga ik op zoek naar een modus die wel dat natuurgevoel teweegbrengt, maar die niet de natuur zelf is. Het vertegenwoordigt alleen maar de emotie van de natuur.”

Voor veel mensen is het wel de enige manier waarop ze de natuur kunnen beleven ?

“Precies. Maar in de stad is alles heftiger door de context van al die gebouwen en de architectuur. Daar moet ik rekening mee houden.”

Welk compliment hoort u graag over uw werk ?

“Dat mensen het mooi vinden.”

Is dat genoeg ?

“Ja. Dat ze zichzelf erin verliezen, laat ik het zo zeggen. Ik streef niet alleen naar een dynamisch, maar ook naar een emotioneel landschap. Dat je vasthoudt. Het is een plek om in te verblijven. Als mensen dat ook zo aanvoelen, vind ik dat een compliment.”

Walking the High Line. Joel Sternfeld, (Gottingen & New York): Steidl & Pace / MacGill Gallery, 2001. 
Te Koop bij Frog and Bones, 135 euro

 

Frog and Bones, Quellinstraat 46, Antwerpen. Open van woensdag tot en met zaterdag (plus elke zondag van december) tussen 12 en 18 uur.

12 december / Twiggy

Screen Shot 2015-12-12 at 16.39.05

U dacht dat merchandising van popsterren en kinderfavorieten iets van de jongste decennia is? Neen hoor. Getuige daarvan dit ganzenbord gezelschapsspel van het sixties supermodel Twiggy. Ze sierde niet alleen covers van magazines, maar ook boterhamdozen, valse wimpers, kleding, tote bags en poppen werden onder haar naam verkocht.

Ik zie het nog niet direct gebeuren dat Cara Delevingne haar ganzenbordspel maakt. Maar allicht bestaan er Apps, Wii-games en how-to-tutorials rond haar personage en haar wenkbrauwen.

 

Twiggy, A Game That Makes Every Girl, Like Twiggy, The Queen of Mod. Milton Bradley Company, 1967 intact met kaarten, pionnen, spelbord en dobbelstenen.

Te koop bij Frog and Bones, 125 euro.

Frog and Bones, Quellinstraat 46, Antwerpen. Open van woensdag tot en met zaterdag (plus elke zondag van december) tussen 12 en 18 uur.

PS: De Kerstboom staat!

IMG_7808

11 december / Palmen in potten

 

Screen Shot 2015-12-10 at 16.23.16

Pop artiest Ed Ruscha maakte in 1963 een boekje dat hij Twentysix Gasoline Stations noemde. En waarin exact dat te zien is: 26 tankstations langs de Amerikaanse Highway Route 66. Het boekje kreeg cultstatus en vooral opvolging. Heel wat andere artiesten, typografen, fotografen en auteurs gebruikten zijn typografie en lay-out om zelf een reeks van objecten in een boekje voor te stellen: van appartementen in Los Angeles tot Zwitserse meren; van koekjes tot blikjes uit tankstations…

Dit soort Fake Ruscha’s heeft een hardnekkige groep verzamelaars en er worden regelmatig nieuwe uitgebracht. We hebben er enkele tientallen in de winkel. Onder andere eentje dat we zelf maakten (Some New York Subway Maps) Maar ik pik er in deze donkere winterdagen nu even deze uit: negentien palmen in potten uit Straatsburg. De straatnamen staan naast de foto. De potten zijn van plastic of hout, maar altijd groen.

Screen Shot 2015-12-10 at 16.23.04

Te koop bij Frog and Bones, uitgave van 40 exemplaren, dit is nummer 13. 125 euro.

Frog and Bones, Quellinstraat 46, Antwerpen. Open van woensdag tot en met zaterdag (plus elke zondag van december) tussen 12 en 18 uur.

10 december / Idols

 

Screen Shot 2015-12-10 at 16.03.47

Net verkocht en dus net op tijd nog even goed kunnen bestuderen: Idols van Gilles Larrain. De tekst in het boek is zeer beperkt: vier zinnen ter inleiding waarin de boodschap is: u kan zijn wie u bent! En dan pagina’s vol foto’s (55 in totaal) van dragqueens. Op en top glamoureus en feestelijk, maar soms ook grungy en … zeer bizar.

Screen Shot 2015-12-10 at 16.04.26 Screen Shot 2015-12-10 at 16.03.27 Screen Shot 2015-12-10 at 16.04.03

Idols, Gilles Larrain, Links Books, 1973.

 Frog and Bones, Quellinstraat 46, Antwerpen. Open van woensdag tot en met zaterdag (plus elke zondag van december) tussen 12 en 18 uur.

9 december / On the road

 

Screen Shot 2015-12-09 at 16.39.14

Plantrekkers, wie kan daar nu tegen zijn? Wij Belgen zijn behoorlijk straf in het personaliseren van onze eigen huizen naar eigen smaak, getuige daarvan het boek Ugly Belgian Houses, bij Borgerhoff & Lamberigts. Er werd meteen ook een expo aan gekoppeld, bij Watt in Gent (nog tot eind januari 2016). Het boek draagt een pretentieuze titel vind ik, die niet viert wat wij met die legendarische baksteen aanvangen: ons plan trekken, ons eigen ding doen, los van wat politiek of esthetisch correct is. Los van heersende architecturale trends of van wat hoort. Ik hou van de diversiteit van de Belgische gevels. Lelijk, mooi, juist of fout.

Bovendien is het gezonder. Uit onderzoek is immers gebleken dat mensen nu eenmaal gelukkiger zijn in hun eigen plek. Bij Knack Weekend maakten we ooit een dossier rond “wonen zoals het is”. Mijn college Piet Swimberghe interviewde toen psychiater Peter Adriaenssens die daarover net een boek gepubliceerd had en toen dit zei: “Elke mens beleeft zijn woonruimte anders. De dwingelandij in ons leven is al zo groot : we moeten opruimen, presteren… noem maar op. In je eigen ruimte mag je best jezelf zijn…. Door alles naar dezelfde format terug te brengen, dreigen we onze identiteit te verliezen. Je moet niet ‘overstileren’, je mag best tonen wat je wil.” Ik ben het blijven onthouden, ook nu ik nog steeds veel interieurs te zien krijg waar ik niets geen persoonlijkheid in terug vind.

Screen Shot 2015-12-09 at 16.38.57

Alleen al daarom is dit vrij zeldzame boekje Rolling Homes zo geweldig. Het toont bussen, jeeps en trucks die omgebouwd zijn tot woningen. In de jaren zeventig bovendien. Het is een viering van de vrijheid, van doe-het-zelf en creativiteit. Van freewheelen, letterlijk. Bovendien krijgt u niet alleen hippie-achtige taferelen en levenswijsheden van de bewoners, maar ook praktische tips. En route!

Screen Shot 2015-12-09 at 16.39.34  

  Jane Lidz, Rolling Homes: Handmade Houses on Wheels, A and W Visual Library, 1979

Te Koop bij Frog and Bones, 100 euro

Frog and Bones, Quellinstraat 46, Antwerpen. Open van woensdag tot en met zaterdag (plus elke zondag van december) tussen 12 en 18 uur.

8 december / Schetsboek

“Who’s afraid of death? Who’s afraid of love or sex? Who’s afraid of bacteria? Afraid to be forgotten? To be poor? Who’s afraid of sugar? Belgian artist-duo Sofie Lachaert and Luc d’Hanis create objects that play on these age-old fears. It just might be a catharsis for the 21st Century.” Het waren de eerste zinnen van een artikel dat ik afgelopen zomer schreef in Damn Magazine naar aanleiding van de eerste overzichtstentoonstelling Tranches de vie van Sofie Lachaert en Luc D’Hanis, in Grand-Hornu Images (nu CID) nabij Bergen.

Screen Shot 2015-12-08 at 18.34.46

Dat sommige dingen in het leven tegelijkertijd erg banaal als erg angstaanjagend kunnen zijn. Schrikwekkend en aantrekkelijk. Niemand kan het zo goed vormgeven dan Sofie Lachaert en Luc D’Hanis. Ze ontwerpen én maken stoelen die met de poten in elkaar verstrengeld zijn, behangpapier met erotische taferelen op, schilderkrukjes met edelstenen in, badkamertegels met motieven van bacteriën, een zilveren kooitje voor suikerklontjes…. Een potlood in de vorm van een diamant (beiden zijn verschijningsvormen van hetzelfde chemische element koolstof)….

Screen Shot 2015-12-08 at 18.36.07

En ook geld speelt een belangrijke rol in hun werk: ze maakten kandelaars met muntjes, motieven voor bedlinnen op basis van bankbiljetten… Al hun objecten verzamelden ze dus vorige zomer in een expo met een scenografie van arbeidershuisjes, daarbij verwijzend naar de buurt waarin het gigantische museum Grand-Hornu gelegen is.

Screen Shot 2015-12-08 at 19.14.04Screen Shot 2015-12-08 at 19.13.50

Wie had kunnen denken dat ik de catalogus van die tentoonstelling anderhalf jaar later in een boekenwinkel zou verkopen? Hun Drawing Block is geen gewone catalogus, maar een fantastische verzameling tekeningen en schetsen van hun werk. De tweede helft van het blok is gewone schetsboek. “Maar ook op onze tekeningen kan je verder kleuren en schetsen,” vindt Sofie zelf. Al kan dat dan weer tot een kleine kleurverslaving leiden, u weze gewaarschuwd.

 

Drawing Block, Sofie Lachaert en Luc D’Hanis, 2014

Te Koop bij Frog and Bones, 20 euro

Quellinstraat 46, Antwerpen, open woensdag tot en met zaterdag, van 12 tot 18u 

 

 

 

7 december / Van magazines toen en nu

 

Drie grote stapels Britse Vogues vormen bijzettafeltjes bij de oranje zetels die vooraan in de winkel staan. “Hé, zit mijn geboortemaand erbij?” We hebben er liggen uit de jaren zestig, zeventig en tachtig, dus het is meestal even zoeken. Sommigen geven snel op, andere blijven gemakkelijk een half uurtje zoeken tot ze de gezochte maand voor zichzelf of hun lief of degenen waar ze een cadeautje voor zoeken gevonden hebben. Maar zelf had ik, in al die maanden, nog niet de moeite genomen.

Screen Shot 2015-12-06 at 23.04.05
Vogue UK januari 1981

Het was een vriendin die op zoek ging naar de hare (september 1969) en de mijne. Januari 1981, dus. Januarinummers zijn in lifestylemagazineland traditioneel nummers waarin vooruitgeblikt wordt naar het prille jaar. Ik help ze graag maken. Bij Knack Weekend deed ik het een paar keer, en de afgelopen weken werkte ik hard aan het “trends voor 2016” van Feeling Wonen. We gebruiken dezelfde formule als in 1981: de mensen waar we veel van verwachten, een opsomming van de voornaamste trends, verrassende nieuwigheden en tentoonstellingen of events waar naar vooruitgeblikt wordt. Het gevaar van vooruitblikken is evident: het blijft altijd wat speculeren. Dus zo’n januarinummer uit 1981 al die jaren later lezen is nog eens zo boeiend.

Zo lees ik met aandacht het artikel “whose year is it anyway?”. Clive Sinclair, de uitvinder van de pocketcalculator (de wat?) en verdeler van het digitale uurwerk, de “miniature television” (he?) en de desk-top computer, bijvoorbeeld. Hij verkondigt dat zijn onderzoek nu zal uitgaan naar de siliconenchip en daarna, de elektrische auto. Geen slecht idee, blijkt nu. (Volgens Wikipedia werden het in Sinclairs geval elektrische fietsen).

Screen Shot 2015-12-06 at 23.03.34

En natuurlijk is de eightiesmode hilarisch. De modeshoots zijn ook expressiever dan de gemiddelde modeshoots nu. Er zijn strakke studiobeelden met grafische unisexkleding; er zijn modellen in bikini op skilatten in Oostenrijk. En er zijn romantische taferelen in New-Mexico, vastgelegd door fotograaf Bruce Weber (lang voor hij Calvin Klein campagnes deed) En ja hoor, er staat ook een man in badpak op een van de foto’s

.Screen Shot 2015-12-06 at 23.05.09

Screen Shot 2015-12-06 at 23.04.20

Vogue UK uit 1960, 1970 en 1980. Te koop bij Frog and Bones, vanaf 20 euro. 

Quellinstraat 46, Antwerpen, open van woensdag tot en met zaterdag, tussen 12 en 18 uur. 

6 december : de Franse fotograaf

Ik schrijf dagelijks over interieurs, over meubelen, decoratie en woonthema’s. Dus het is logisch dat ik het meest ben aangetrokken door de boeken die daarmee verband houden. Enkele weken geleden bracht iemand deze Intérieurs van Jean-Marc Tingaud uit 1991 binnen. Een Franse fotograaf die ik niet kende. Maar nu vergeet ik hem niet meer.

 

tingaudcover

Op elke rechterpagina staat een interieurbeeld. Links staat een jaartal en een plek: Marrakech, Napels, Zagred, Maré, Portland of Parijs. That’s it.

Eén voor één zijn de rechterpagina’s stillevens. Meestal details van wat mensen ophangen, opstapelen, verzamelen, tentoonspreiden. Meestal aan de muur.  Tingaud brengt het bijna abstract in beeld, het lijkt of kleuren en vormen zijn beeld bepalen. “Het lijken wel collages,” zei een bezoeker die ik het boek liet zien. Compositie, licht en kleur lijkt de belangrijkste drijfveer. Maar dat is ze niet. Want altijd voel ik de persoon, degene die de nagel in de muur klopte. Ook al zie je ze niet, ze komen toch in beeld. Deze foto’s zijn portretten zonder gezichten.

Screen Shot 2015-12-05 at 17.08.00

Ook intrigerend: de dagboekfragmenten van de fotograaf en het voorwoord van de Franse schrijver, filosoof en criticus Alain Bonfand. Van die laatste steel ik deze zin: “L’attention se porte sur les objets, et leur disposition écrit une histoire que nous interprétons. (of in het Engels: “We are attentive to objects and the way they are arranged sets out a story we interpret.)”

tingaud2

 

Tingaud Intérieurs, Jean-Marc Tingaud, Uitgeverij Contrejour en Eastman Kodak Company, 1991.

Te koop bij Frog and Bones, 125 euro