No Pictures Please (4): Wifi in de kapel

Waarschuwing: dit is een boekbespreking. Over een boek over architectuur. Zonder prentjes bovendien. Maar wel over tijdsreizen. Ha!

Vandaag 10 mei werd het programma voor het gloednieuwe Festival van de Architectuur voorgesteld.  Herbestemmen is een van de speerpunten van dat festival.

Architecten zijn tijdsreizigers. Het heden bepaalt hun werk door bijvoorbeeld huidige wetgevingen en technische mogelijkheden. De toekomst moet architecten bezighouden, willen ze het gebouw zo lang mogelijk laten gebruiken. En het verleden? Dat is de context waarin architecten werken: het landschap of de bewoonde kern waarin hun gebouwen zich een plek zullen toe-eigenen.

In een nieuw boek van uitgeverij Gestalten kreeg dat tijdreizen de hoofdrol: onder de titel Upgrade worden 52 vrij spectaculaire Europese renovatieprojecten getoond. Van een Zwitserse ruïne tot een cementfabriek in Spanje, van een modernistische Italiaanse woning tot een Gentse rijwoning: allen werden verbouwd tot hedendaagse en toekomstgerichte woningen of werkplekken. Sommigen te midden de stad, anderen op desolate plekken aan de kust, in de bergen of aan een meer. Vooral visueel indrukwekkende projecten werden voor het boek geselecteerd: woningen waar nieuw en oud naadloos in elkaar overgaan of net spannend clashen.

Soms zijn er – in postzegelformaat – ook foto’s toegevoegd van voor de verbouwing, wat extra verhelderend kan zijn. Wat blijft en wat gaat? Is de vraag die de architecten en bouwheren in élke renovatie moeten stellen. Alleen is het antwoord in de projecten in dit boek nét iets extremer dan een slim geplaatste poutrel of steunbalk in een doordeweekse rijwoning. Extra troef: er zijn ook zes Belgische en vijf Nederlandse projecten in het boek opgenomen. Experts Graux en Baeyens uit België en Zecc uit Nederland komen met elk drie projecten ruim aan bod.

Dat het niet gemakkelijk is om bijvoorbeeld isolatie rond een ruïne te voorzien kunt u zich voorstellen. Om nog van leidingen, verlichting of wifi te spreken. Het is geen toeval dat op de cover van dit boek een muurlamp te zien is van Jean Prouvé die met een draad aan een stopcontact in de vernieuwde grond zit. Improviseren hoort bij renoveren. Vandaar dat de kracht van dit boek, naast de mooie plaatjes, ook in de sterke adhoc oplossingen ligt. Hoe multifunctionele opvouwmeubels in rood meranti-multiplex in een door B-ild architecten gerenoveerde bunker in Vuren op ruimte én warmte brengen bijvoorbeeld. Of, ook dicht bij huis, drie compleet andere manieren om licht binnen te halen in oude schuren: Maxwan architecten haalt een lichtstraat in het dak in Geldermalsen; architecten de vylder vinck taillieu snijden een spie uit een Vlaamse schuur; en architect Bart Lens kiest voor een lang smal raam met onzichtbaar kader in Pepingen. In elk geval: ideeën genoeg in dit boek, ook voor wie niet net een verlaten ruïne op een klif op de kop heeft getikt.

Upgrade, Home Extensions, Alterations and Refurbishment, Gestalten,

€ 39.90, ISBN: 978-3-89955-699-5. www.gestalten.com

Dit artikel verscheen in het Aprilnummer van Feeling Wonen / Gael Maison (en français dus)  en Eigen Huis & Interieur.