20 december / Friendly face

CCI20122015

Eentje voor de designfreak. Er heerst een Memphis-revival in de wereld van design. Maar wat is dat nu eigenlijk Memphis? De Italiaanse anti-stroming uit de jaren zeventig en tachtig in Italië mag dan herkenbaar zijn vanwege typische kleuren, vormen, materialen of patronen. Maar waar stond die Memphis nu echt voor? Het is soms moeilijk te achterhalen voor wie er toen niet bij was. Er is literatuur, ja m aar soms nogal hermetisch en intellectueel geschreven, het was dan ook een kritische beweging van slimme Italiaanse architecten.

Daarom ben ik zo blij dat ik dit dertig jaar oude boekje, in het Nederlands, ben tegengekomen: Michele de Luchi, een vriendelijk gezicht voor het elektronisch tijdperk. Het hoort bij de eerste persoonlijke tentoonstelling van de toen nog jonge De Lucchi buiten Italie, in 1985 in Tilburg. Een reeks essays en teksten van collega’s, curatoren en critici en van hemzelf. En schetsen, veel schetsen van zijn werk voor Olivetti, Memphis, Alchimia en Girmi.

Omdat de beelden ondertussen gekend zijn, vond ik vooral de teksten interessant. Verhelderend voor mij waren alvast deze woorden (in oude spelling):

Ontwerper Marco Zanini over Memphis: “Deze visie op de wereld zoekt kwaliteit zoals men dat in de renaissance deed, uit liefde voor kwaliteit en uit onverdraagzaamheid jegens middelmaat en middelmatigen; zoekt een zintuiglijke wereld veeleer dan een geïdeologiseerde omdat uit ideologieën en religies enkel oorlog voortkomt, niet gericht op plunderen maar op geven, oneindig ver verwijderd van academische gezichten, van het gesjacher van partijbonzen van welke kleur dan ook, ver van de treurigheid van de bureaucratie.”

 

Conservator Boijmans –van Beuningen Museum Frederique Huygen: “Memphis is commercieel gericht en produceert objecten; voorwerpen die een optimisme uitstralen en via nieuwe formele tekens een affectieve band kunnen vormen met de gebruiker. Art director van Memphis Barbara Radice: “Memphis is een poging het object meubel weer een functionele en symbolische autonomie te geven, een geruststellende en troostende aanwezigheid, een communicatieve impact”.

Design is niet langer een denksysteem dat gericht is op het creëren van een produktie, maar is een van de manieren om te denken over het bestaan. Dit sluit ook aan bij de verwachtingen omtrent de toekomstige maatschappij, waar niet de ‘hard-ware’ (industrie) bepalend is, maar de ‘soft-ware’ van de informatica en de onzichtbare technologieën. Alessandro Mendini: “Architectuur moet niet alleen fysieke bescherming bieden, maar ook een geestelijke. Delicate kleuren, vervreemde of vloeibare onderdelen, sensaties en schaduwen, lichten, geluiden en klimaat moeten direct worden behandeld als designmateriaal…” De Lucchi sluit zich aan bij die nieuwe benadering.” …. Het is De Lucchi’s verdienste elektrische huishoudelijke apparaten de status van interieurobject te geven metmensvriendelijke, huisdierachtige karaktertrekken. De Brauntraditie van serieuze, betrouwbaar uitziende, geminimaliseerde robots, doorbreekt hij met vrolijke pastelkleuren, naïviteit en eclectisisme.”

 

Art director van Memphis Barbara Radice: “Als volgelingen van de van Sottsass afkomstige zintuiglijkheid deinzen zij terug voor theoretische schema’s, richten zij zich eer op verleiden dan op overtuigen, eer op ironie dan op logica. Zij zwemmen in een bijna uitsluitend figuratieve cultuur, zijn gek op computers en zullen wellicht een nieuw gezicht geven aan de electronica van morgen.

 

Michele De Lucchi over het woord “ludiek” opgetekend door Maarten Kusters:“Dat zeggen ze vaak over mijn ontwerpen, ja. Het woord ludiek mag voor mij gerust gebruikt worden wanneer het doelt op demystificatie van een bepaald imago van de technologie: de technologie die ver weg is, die moeilijk is en onbereikbaar. De technologie is namelijk heel eenvoudig en banaal, en dient om je te helpen.”

 

Michele De Lucchi over “Design in de jaren negentig”, anno 1985, opgetekend door Maarten Kusters: “Er zal waarschijnlijk hetzelfde gebeuren als tegenwoordig, alleen veel sneller. Een product dat nu bijvoorbeeld vijf jaar in de mode is, zal in de toekomst slechts één jaar ‘in’ zijn. De vernieuwing zal dus steeds nseller plaatsvinden. Het design zal als communicatiemiddel steeds belangrijker worden, mede door het bewustzijn dat het, door middel van industrieel vervaardigde produkten, een wereldbeeld kan bepalen.”

Gelijk had hij.

 Frog and Bones, Quellinstraat 46, Antwerpen. Open komende maandag, dinsdag, woensdat? Daarna gesloten tot en met 5 januari 2016.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *